Mój prywatny słownik

Poprzednie hasło

 

Powrót

 

Następne hasło

Szczęście

Szczęście to pojęcie dobrze znane wszystkim ludziom. Każdy pragnie szczęścia i w jakiś sposób do niego dąży, ale nie każdemu chodzi o to samo. Istnieją bowiem dwa znaczenia tego słowa, dla których np. w języku angielskim stosuje się dwa odrębne wyrazy. W pierwszym znaczeniu szczęście jest czymś przychodzącym z zewnątrz, to sprzyjający los, pomyślny traf i odpowiada ono angielskiemu wyrazowi „luck”. Pomyślne wiatry dla żeglarza, wygrana na loterii, nieoczekiwany spadek po dalekim krewnym z Ameryki, uniknięcie wydawałoby się nieuchronnej katastrofy lub wyjście z niej bez szwanku – to wszystko przejawy takiego szczęścia. Tego typu szczęście może być czymś chwilowym, pojmowanym nawet jako kaprys losu (wygrana na loterii lub uniknięcie śmierci) lub w miarę trwałym ciągiem sprzyjających wydarzeń odbieranych jako pomyślność życiowa i powodzenie w różnych sprawach.

W drugim, psychologicznym znaczeniu szczęście to stan ducha, to pozytywne przeżycia wewnętrzne, co w języku angielskim jest określone przez słowo „happiness”. Tu również można je jeszcze podzielić na chwilowe odczucie najwyższej radości życia oraz trwałe zadowolenie z życia. Pierwsze przypomina krótkotrwały afekt, drugie – długotrwały nastrój1. Ci którzy przeżywają chwile szczęścia twierdzą, że jest to jednak coś znacznie więcej, co trudno wyrazić słowami.

Oczywiście szczęście w pierwszym znaczeniu może wywołać szczęście w drugim znaczeniu, np. wygrana dużej ilości pieniędzy może być przyczyną wielkiej radości odbieranej jako szczęście. Niestety, jest to stan krótkotrwały. Ponadto pomyślne zrządzenia losu zdarzają się nieczęsto. Dlatego dość powszechne jest odczuwanie braku czy niedoboru szczęścia i duże na nie zapotrzebowanie. Panuje przy tym przekonanie, że ponieważ pomyślne wydarzenia na ogół nie przychodzą same, szczęście jest czymś co trzeba zdobywać, o co należy walczyć, lub na co trzeba sobie zasłużyć. Uważa się, że szczęście jest reakcją na pomyślne wydarzenia i dlatego trzeba coś zrobić, aby te wydarzenia wywołać. Wielu ludzi myśli następująco: Jeśli zdam egzamin, będę szczęśliwy. Jeśli skończę studia i zdobędę dyplom, będę szczęśliwy. Jeśli zdobędę dobrze płatną pracę będę szczęśliwy. Jeśli się zakocham z wzajemnością i ożenię się, będę wreszcie szczęśliwy. Jeśli kupimy sobie ładne mieszkanie, będziemy szczęśliwi. Jeśli będziemy mieli dzieci (najlepiej dwójkę albo trójkę) to będziemy bardzo szczęśliwi. Jeśli ich odpowiednio wykształcimy i wykierujemy na porządnych ludzi, to będziemy szczęśliwi. Jeśli przejdziemy na emeryturę to dopiero będziemy szczęśliwi. Jeśli... Życie się kończy, a szczęście nam ciągle umyka. Gdy spojrzymy wstecz w poszukiwaniu szczęśliwych chwil, ze zdziwieniem odkrywamy, że szczęśliwe momenty to nie te, gdy coś usiłowaliśmy robić dla swego szczęścia, ale te, których wówczas w ogóle nie zauważyliśmy, które nam umknęły. Wygrana na loterii czy uzyskanie dyplomu z wyróżnieniem dają czasem bardzo silne, ale raczej krótkotrwałe uniesienia. Trwałe zadowolenie z życia, to sprawa trudniejsza. Niektórzy twierdzą, że nie można nic zrobić, aby to osiągnąć. Prawdziwe, nie ulotne szczęście nie jest według nich reakcją, ale wyborem. Można jedynie postanowić być szczęśliwym i rzeczywiście być szczęśliwym, bez względu na okoliczności, znajdując źródło szczęścia w sobie. Jednym z najlepszych takich źródeł jest miłość bezwarunkowa.

Powrót do początku tekstu


Bóg

Honor

Jałmużna

Konopie

Kradzież

Miłość

Obraza

Polityka

Prawda

Religijność

Rozwód

Sekta

Strach

Szczęście

Terroryzm

Wymóg


1 Jest jeszcze jedna definicja filozoficzna określająca szczęście jako sumę dóbr możliwą do osiągnięcia przez człowieka. Definicja ta miała duże znaczenie w starożytności i w średniowieczu. Obecnie większość filozofów skłania się ku rozumieniu szczęścia jako zadowolenia z życia, Np. według W. Tatarkiewicza „szczęście to pełne i trwałe zadowolenie z całości życia”. Anthony de Mello z kolei uważa, że szczęście to „wolność od lęku, różnego rodzaju obaw, niepokojów, napięć i zmartwień”.